Explosies en explosievenonderzoek | Nederlands Forensisch Instituut

Explosies en explosievenonderzoek

1. Intacte explosieven
2. Explosieresten

Op het terrein van explosies en explosieven verricht het NFI onderzoek naar:

• samenstelling en werking van intacte explosieven (bommen), zoals zelfgemaakte ofwel geïmproviseerde explosieven en vuurwerkbommen; deugdelijkheid en de uitwerking van explosieven bij ontsteking;
• oorzaak van explosies: welk explosief is bij een bomaanslag gebruikt en zijn er nog sporen van de dader(s) te vinden? 
• overeenkomsten tussen verschillende bomaanslagen of tussen een geïmproviseerde explosieve constructie en in beslag genomen materialen. 

Intacte explosieven

Het onderzoek van intacte explosieven richt zich enerzijds op de deugdelijkheid en anderzijds op de uitwerking. Op basis van chemische samenstelling, aard en hoeveelheid van de lading, opsluiting en eventuele aanwezigheid van fragmentatiemateriaal kan de onderzoeker een oordeel geven over de uitwerking bij ontsteking in relatie tot letsel en schade. 

Ook kan het NFI onderzoeken of er verbanden zijn met andere, eerder onderzochte explosieve constructies of met aangetroffen of ontvreemde (civiele en militaire) explosieve materialen zoals springstoffen, ontstekers en handgranaten. Het NFI heeft verzamelingen van in Nederland gebruikte (al dan niet geëxplodeerde) geïmproviseerde explosieven en referentiematerialen. 

De uitvoering van het onderzoek van intacte explosieven, geïmproviseerde explosieven en nepbommen richt zich op de volgende aspecten:

• Samenstelling van lading
  De lading wordt analytisch-chemisch onderzocht: is het pyrotechnisch materiaal (vuurwerkbom)? Is het springstof? Of is het iets geheel anders, bijvoorbeeld klei (nepbom)? 
• Opbouw van constructie 
  Hoe zit de bom verder in elkaar? Zit er bijvoorbeeld een verpakking omheen, zit er tape op, staat er tekst op, zit er fragmentatiemateriaal bij? 
• Werking van ontstekingsmechanisme 
  Hoe wordt de bom ontstoken en wat gebeurt daarbij? Er zijn bijvoorbeeld mechanische, elektrische of heel geavanceerde elektronische ontstekingsmechanismen. Wat zijn de effecten: komt er vuur bij vrij, ontstaan er scherven of geeft het alleen maar een knal? 
• Toetsing aan verzamelingen
  Zijn er overeenkomsten met eerdere  - ook eventueel buitenlandse - zaken of referentiematerialen, zoals civiele of militaire explosieve materialen. 

Naar boven

Explosieresten

Het doel van het onderzoek van explosieresten betreft het achterhalen van de oorzaak van een explosie, bijvoorbeeld een bomaanslag, en het zoeken naar sporen die kunnen leiden naar de dader(s), de bommakers of de plaatsers. Het is dus van groot belang dat het NFI zoveel mogelijk van de restanten terugvindt en onderzoekt. 

Als er een bom ontploft is, richt het explosievenonderzoek zich op vergelijkbare aspecten als bij intacte bommen, namelijk:

• Analytisch-chemisch onderzoek: wat is de samenstelling van de explosieve lading geweest? Met geavanceerde analytisch-chemische apparatuur kan in de restanten, vaak niet meer dan wat beroeting, bijna altijd de chemische samenstelling van de explosieve stof nog worden achterhaald: is het een vuurwerkbom of springstof geweest en van welke soort? 
• Reconstructie van de opbouw: hoe heeft de bom verder in elkaar gezeten? Hiervoor wordt de bom gereconstrueerd aan de hand van teruggevonden restanten. Indien nodig wordt eerst gezocht naar relevante sporen tussen restanten van vernielde of beschadigde objecten of op slachtoffers. 
• Werking: net als bij intacte explosieven wordt, nu aan de hand van de gereconstrueerde bom, nagegaan hoe de werking geweest is. Daarbij kan vanuit de veroorzaakte schade een analyse worden gemaakt van wat er tijdens de explosie precies is gebeurd. 
• Vergelijking: de resultaten worden vergeleken met gegevens in de verzamelingen van eerdere zaken, van referentiematerialen en in voorkomende gevallen met buitenlandse zaken. 

Naar boven