Pathologie | Nederlands Forensisch Instituut

Pathologie

Bij het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) worden gerechtelijke (forensische) secties uitgevoerd door forensisch pathologen. Voor een klinische sectie is toestemming nodig, via een wilsbeschikking van de overledene of van zijn of haar familie. Een gerechtelijke sectie daarentegen wordt gelast, meestal door de officier van justitie.

1. NFI opleidingsplaats voor pathologen
2. Verschil tussen forensische en klinische secties
3. Sectie bij het NFI
4. Sectierapport opvragen
5. Meer informatie

NFI opleidingsplaats voor pathologen

Een forensisch patholoog is een klinisch patholoog die een aanvullend tweejarig traject met internationale bijscholingscursussen heeft gevolgd om zich te specialiseren. Het werk van de forensisch patholoog bestaat vooral uit het verrichten van secties. Het NFI verricht zo’n 450 secties per jaar. Het NFI is door de Medisch Specialisten Registratie Commissie (MSRC) officieel erkend als opleidingsplaats.

Naar boven

Verschil tussen forensische en klinische secties

Het uitvoeren van een sectie is strikt geregeld in de Wet op de Lijkbezorging van 1991. Een sectie mag uitsluitend door of onder verantwoordelijkheid van een arts worden verricht. De wet beschrijft twee soorten secties: de gerechtelijke en de klinische sectie.

In tegenstelling tot klinische secties, gaat het bij forensische secties altijd om:

• verdachte overlijdensomstandigheden
  Als een gerechtelijke secties gepleegd wordt, kon door de arts geen ‘verklaring van natuurlijk overlijden’ worden afgegeven. In die gevallen wordt de gemeentelijke lijkschouwer gewaarschuwd. Deze stelt een rapport op voor de officier van justitie die besluit of een gerechtelijke sectie verricht moet worden.

• inbeslagname van het lichaam
  Behalve door de officier van justitie, kan een forensische sectie ook worden gelast door luchtvaartautoriteiten (bijvoorbeeld bij een vliegtuigongeval) of door gezondheidsautoriteiten (bijvoorbeeld bij een mogelijk besmettelijke ziekte). In alle gevallen wordt op grond van de wet het lichaam ‘in beslag genomen’.

• volledig uit- en inwendig onderzoek van het lichaam
  De bevindingen daarvan worden gedetailleerd beschreven en uitvoerig gefotografeerd door professionele fotografen.

Naar boven

Sectie bij het NFI

Nadat de opdracht tot het verrichten van een forensische sectie is ontvangen, probeert het NFI de sectie altijd zo snel mogelijk te verrichten, opdat:

• het lichaam zo min mogelijk achteruit gaat door ontbinding
• de officier van justitie snel de verdere gang van zaken kan bepalen
• de normale procedure bij de lijkbezorging (afscheid nemen, begrafenis of crematie) zo min mogelijk verstoord wordt

De sectie wordt door een à twee pathologen en twee technisch assistenten verricht, en duurt gemiddeld ongeveer vier uur. Het onderzoek gebeurt geheel volgens protocol.

De forensisch patholoog onderzoekt het gehele lichaam uitwendig en inwendig. Eventueel gebruikt hij daarbij een forensische lichtbron. Hij bekijkt of er bijvoorbeeld verwondingen, blauwe plekken en littekens zijn. Bij het inwendige onderzoek worden altijd schedel, hersenen en organen onderzocht. Daarnaast is aanvullend onderzoek mogelijk, zoals radiologisch onderzoek (röntgenfoto’s, MRI en CT-scan).

Bij het bepalen van de doodsoorzaak is het essentieel om vast te stellen of uit te sluiten dat aangeboren of ziekelijke orgaanletsels al dan niet van betekenis zijn geweest voor het overlijden. Dit kan bijvoorbeeld een ander licht werpen op een overlijden dat ogenschijnlijk het gevolg is van orgaanletsels die door geweld veroorzaakt zijn.

Na de sectie worden in principe alle onderzochte organen in het lichaam teruggeplaatst en wordt de huid gesloten. De (dichtgehechte) huidsnede wordt bedekt met een pleisterband. Wanneer de overledene daarna wordt opgebaard, is niet te zien dat er sectie is verricht.

Het onderzoek door de forensisch patholoog wordt vertaald in een sectierapport, dat vervolgens weer ‘geschaduwd’ (beoordeeld) wordt door een andere forensisch patholoog van het NFI.

Protocol forensische kindersecties
Het NFI is wereldwijd een van de weinige instituten dat een protocol voor forensische kindersecties hanteert. Het protocol is van toepassing op foetussen en kinderen jonger dan achttien jaar.

Sectie op uit water geborgen lichamen
Forensisch pathologen verrichten soms sectie op een lichaam dat in water is aangetroffen. Lichamen die uit water (of een andere vloeistof) worden geborgen, worden binnen de pathologie ‘waterlijken’ genoemd. Een lichaam heeft dan in zee, meer, sloot of rivier gelegen. Of in een zwembad, badkuip of tuinvijver.

Informatie voor nabestaanden
Speciaal voor nabestaanden heeft het NFI een brochure over de procedure bij een gerechtelijke sectie (pdf). Deze brochure hoopt antwoord te geven op vragen die nabestaanden kunnen hebben over een sectie. De brochure wordt uitgereikt door de politie.

Naar boven

Sectierapport opvragen

Nabestaanden kunnen een schriftelijk verzoek bij het Openbaar Ministerie indienen om kennis te mogen nemen van de (voorlopige) sectiebevindingen en/of om later een kopie te krijgen van het sectierapport. Wij raden u aan dit verzoek in te dienen via uw huisarts.

Bij uw verzoek moet u de persoonlijke gegevens van de overledene vermelden: (meisjes)naam, geboortedatum, geboorteplaats, adres, datum van overlijden en plaats van overlijden.

Meer informatie

• Contactgegevens Openbaar Ministerie

Naar boven

Meer informatie

• Informatie voor nabestaanden; Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut13-02-2012 | pdf-document, 0.10 MB
• Protocol forensische kindersecties
• Sectie op uit water geborgen lichamen
• Opleiding tot forensisch patholoog