U bent hier:Home Werkveld Overzicht onderzoeksgebieden Spraak- en audio-onderzoek
Spraak- en audio-onderzoek
- Sprekeridentificatie en sprekertypering
- Fonetisch-linguïstische analyse
- Auditieve confrontatie of voice line-ups
- Verstaanbaarheidsverbetering
- Integriteit, authenticiteit en originaliteit van audio-opnamen
Sprekeridentificatie en sprekertypering
Dit is onderzoek naar de vraag of twee of meer opgenomen spraakfragmenten afkomstig zijn van één en dezelfde spreker. Het is meestal gericht op het onderzoeken of spraakfragmenten van een onbekende spreker (de dader) mogelijk geproduceerd zijn door een bekende spreker (de verdachte). De betwiste spraakfragmenten in dit type onderzoek zijn vaak afkomstig van telefoontaps. Maar het kan ook gaan om telefonische contacten met ontvoerders, bom- en brandmeldingen, telefonische bedreiging, afpersing en intimidatie via de telefoon. Hiervoor gebruikt het NFI een 'perceptief-akoestische benadering', waarbij de de onderzoekers auditieve analyse aanvullen en ondersteunen met akoestische metingen. Het onderzoek heeft daardoor een subjectief karakter.
Het NFI zorgt ook voor het opnemen van het materiaal dat bij een vergelijkend spraakonderzoek nodig is. Eerst gaat de onderzoeker na of er bruikbare (tap)opnamen zijn van gesprekken waarvan zeker is dat die door de verdachte zijn gevoerd. In dat geval kan soms met deze opnamen worden volstaan en hoeft er niet speciaal vergelijkingsmateriaal te worden opgenomen.
Fonetisch-linguïstische analyse
Het kan zijn dat er nog geen verdachte is, maar wel een opname van de stem van de dader. Door dat spraakfragment te analyseren, kan het NFI zo veel mogelijk informatie verzamelen over de spreker. Aan de hand van bepaalde dialect-, accent- of etnolectkenmerken kan de onderzoeker de mogelijke herkomst van een spreker bepalen. Het onderzoek kan een inschatting van de leeftijd, ontwikkelingsniveau en sociaaleconomische achtergrond van de spreker opleveren. Daarnaast kan het NFI onderzoeken of een accent gesimuleerd is en of de spreker zijn stem verdraait. Automatische sprekerherkenningstechnieken worden, alhoewel ze al geruime tijd bestaan, niet door het NFI gebruikt bij forensisch zaakonderzoek.
Auditieve confrontatie of voice line-ups
Als een getuige de dader niet heeft gezien - en een visuele confrontatie niet mogelijk is - maar wel diens stem gehoord heeft, kan het NFI een 'voice line-up' arrangeren. De stem van de verdachte wordt dan, met de stemmen van vijf andere sprekers die overeenkomen met die van de verdachte, op een band gezet en daarna voor de getuige afgespeeld. De getuige kan aangeven of hij een van de stemmen als de stem van de dader herkent.
Verstaanbaarheidsverbetering
Opgenomen gesprekken kunnen moeilijk te verstaan zijn door storende bijgeluiden, een te grote afstand tussen spreker en microfoon, slecht functionerende opnameapparatuur en oversturing ('te hard opgenomen' signaal). Het NFI kan soms met technische hulpmiddelen, zoals analoge en digitale filters, de verstaanbaarheid verbeteren. Bovendien is een getrainde luisteraar vaak in staat uitingen te interpreteren die voor een leek niet te verstaan zijn. Verder speelt bij het beluisteren van een opname kennis van de context een cruciale rol. Door storende bijgeluiden te verwijderen raakt de luisteraar minder snel vermoeid bij het beluisteren van de opname en kan daardoor sneller werken.
Integriteit, authenticiteit en originaliteit van audio-opnamen
Integriteitonderzoek richt zich op het beantwoorden van de vraag of een bandopname een integrale weergave vormt van bepaalde feitelijke gebeurtenissen. Bij dit soort onderzoek gaat het NFI na of er sporen van bewerking van de opname te vinden zijn. Het ontbreken van zulke sporen mag echter niet als bewijs worden opgevat voor de integriteit van een opname. Authenticiteitonderzoek probeert de vraag te beantwoorden of een opname is gemaakt met de middelen (recorder/microfoon) en op de manier zoals beweerd wordt.
Het onderzoek naar de originaliteit van een audio-opname richt zich op de vraag of de opname tot stand is gekomen tegelijkertijd met de gebeurtenissen die zij registreert.
