Door technische ontwikkelingen en aangepaste wetgeving biedt de DNA-databank steeds meer mogelijkheden. Denk aan het vergelijken van DNA-profielen van sporen die eerder niet geschikt waren en aan verwantschapsonderzoek. Deze nieuwe mogelijkheden kunnen ook veel betekenen voor ‘oude’ zaken.
Dankzij verschillende ontwikkelingen koppelt de DNA-databank steeds vaker een naam aan een spoor. De databank draagt hiermee bij aan snellere opsporing en het voorkomen van (seriematige) misdrijven.
Ongeveer 60% van de sporen die worden opgenomen in de DNA-databank resulteert (direct of op een later moment) in een overeenkomst met een persoon.
Lees meer over de samenstelling en werkwijze van de DNA-databank voor strafzaken.
Meer weten? Vraag een themasessie aan
Werkt u in de strafrechtketen? En wilt u samen met uw collega’s worden bijgepraat over wat deze nieuwe mogelijkheden voor uw zaken kunnen betekenen? Eén van onze deskundigen komt graag bij u langs voor een presentatie.
Vul het aanvraagformulier in en geef aan in welk onderwerp u bent geïnteresseerd. Na uw aanvraag neemt een opleidingsadviseur van de afdeling Deskundigheidsbevordering contact met u op om de sessie in te plannen.
'Meer zoekmogelijkheden Nederlandse DNA-databank voor strafzaken' is één van de onderwerpen waarover onze deskundigen presentaties geven. De andere onderwerpen vindt u op de pagina Themasessies op locatie.
Voorwaarden voor opname in de DNA-databank
Voor de opname vindt altijd eerst een vergelijking plaats in de eliminatiedatabank. Hierin zijn de DNA-profielen opgenomen van personen die door hun werkzaamheden in contact kunnen komen met bewijsmiddelen.
We nemen DNA-profielen van sporen in de DNA-databank op als ze voldoen aan deze voorwaarden:
- Het DNA-(meng)profiel is ontstaan uit het DNA van één of maximaal twee personen.
- Het DNA-profiel is kwalitatief goed en bevat de DNA-kenmerken van ten minste zes (hypervariabele) gebieden op het DNA.
- Het DNA-profiel is voldoende persoonsonderscheidend. Bij een overeenkomst met een persoon is de bewijskracht meer dan één miljard.
Internationale vergelijking
De DNA-profielen in de DNA-databank worden continu vergeleken met DNA-profielen van andere sporen en personen.
Sinds 2008 worden enkelvoudige DNA-profielen ook automatisch vergeleken met de justitiële DNA-databanken van Europese landen (Verdrag van Prüm). Dat zijn inmiddels de databanken van 25 EU-landen en van het Verenigd Koninkrijk.
Wat is nieuw?
Voldoet het DNA-profiel van een spoor niet aan de voorwaarden voor opname? Dan is het soms toch mogelijk om dit spoor te vergelijken in de DNA-databank. Voorheen deden we dit incidenteel en handmatig. Maar dat is nu niet meer nodig. Onze deskundigen hebben hiervoor de software Smartrank ontwikkeld.
Smartrank
Met Smartrank kan een (complex) DNA-(meng)profiel van een spoor vergeleken worden met de in de DNA-databank aanwezige DNA-profielen van personen. Hierdoor kan een spoor soms toch aan een persoon worden gekoppeld.
Goed om te weten: er wordt geen vergelijking gemaakt met de DNA-profielen uit sporen. Ook kan er geen internationale vergelijking gedaan worden.
Dankzij DNAxs en Smartrank kunnen we een vergelijking in de DNA-databank automatisch herhalen. Misschien levert het DNA-profiel bij een nieuwe poging alsnog een overeenkomst op met het DNA-profiel van een persoon, dat in de tussentijd is opgenomen.
Goed om te weten
- We herhalen de vergelijking in eerste instantie 1 jaar lang om de 2 maanden.
- Na dit jaar beslissen het OM en de politie of de automatische vergelijking van het DNA-profiel moet worden gestopt of worden doorgezet.
- Deze tweemaandelijkse vergelijking is ook interessant voor sporen in oudere zaken (van voor juni 2021) die eerder zonder resultaat zijn vergeleken in de DNA-databank. Op aanvraag worden ook deze sporen periodiek vergeleken.
Het DNA van een persoon bevat overeenkomsten met het DNA van zijn of haar verwanten. Geeft de vergelijking van een DNA-profiel van een spoor geen overeenkomst met dat van een persoon in de DNA-databank? Dan is het mogelijk in de databank te zoeken naar een eerstegraads verwant:
- Het softwareprogramma van de databank zoekt dan naar DNA-profielen met veel of met bijzondere overeenkomsten met het DNA-profiel van het spoor.
- We noemen dit ook wel familial searching. Dit is sinds 2012 toegestaan bij ernstige delicten.
Voor verwantschapsonderzoek is een opdracht nodig. De rechter-commissaris kan de officier van justitie machtigen of zelf de opdracht geven.