Zoekmogelijkheden DNA-databank voor strafzaken
Door technische ontwikkelingen en aangepaste wetgeving biedt de DNA-databank steeds meer mogelijkheden. Denk aan het vergelijken van DNA-profielen van sporen die eerder niet geschikt waren en aan verwantschapsonderzoek. Deze nieuwe mogelijkheden kunnen ook veel betekenen voor ‘oude’ zaken.
Lees er meer over en vraag een themasessie aan waarbij je in één uur bijgepraat wordt over de mogelijkheden. test
Dankzij verschillende ontwikkelingen koppelt de DNA-databank steeds vaker een naam aan een spoor. De databank draagt hiermee bij aan snellere opsporing en het voorkomen van (seriematige) misdrijven.
Lees meer over de samenstelling en werkwijze van de DNA-databank voor strafzaken.
Ongeveer 60% van de sporen die worden opgenomen in de DNA-databank resulteert (direct of op een later moment) in een overeenkomst met een persoon.
Voorwaarden voor opname in de DNA-databank
Voor de opname vindt altijd eerst een vergelijking plaats in de eliminatiedatabank. Hierin zijn de DNA-profielen opgenomen van personen die door hun werkzaamheden in contact kunnen komen met bewijsmiddelen.
We nemen DNA-profielen van sporen in de DNA-databank op als ze voldoen aan deze voorwaarden:
- Het DNA-(meng)profiel is ontstaan uit het DNA van één of maximaal twee personen.
- Het DNA-profiel is kwalitatief goed en bevat de DNA-kenmerken van ten minste zes (hypervariabele) gebieden op het DNA.
- Het DNA-profiel is voldoende persoonsonderscheidend. Bij een overeenkomst met een persoon is de bewijskracht meer dan één miljard.
Internationale vergelijking
De DNA-profielen in de DNA-databank worden continu vergeleken met DNA-profielen van andere sporen en personen.
Sinds 2008 worden enkelvoudige DNA-profielen ook automatisch vergeleken met de justitiële DNA-databanken van Europese landen (Verdrag van Prüm). Dat zijn inmiddels de databanken van 25 EU-landen en van het Verenigd Koninkrijk.
Wat is nieuw?
Voldoet het DNA-profiel van een spoor niet aan de voorwaarden voor opname? Dan is het soms toch mogelijk om dit spoor te vergelijken in de DNA-databank. Voorheen deden we dit incidenteel en handmatig. Maar dat is nu niet meer nodig. Onze deskundigen hebben hiervoor de software Smartrank ontwikkeld.
Smartrank
Met Smartrank kan een (complex) DNA-(meng)profiel van een spoor vergeleken worden met de in de DNA-databank aanwezige DNA-profielen van personen. Hierdoor kan een spoor soms toch aan een persoon worden gekoppeld.
Goed om te weten: er wordt geen vergelijking gemaakt met de DNA-profielen uit sporen. Ook kan er geen internationale vergelijking gedaan worden.
Dankzij DNAxs en Smartrank kunnen we een vergelijking in de DNA-databank automatisch herhalen. Misschien levert het DNA-profiel bij een nieuwe poging alsnog een overeenkomst op met het DNA-profiel van een persoon, dat in de tussentijd is opgenomen.
Goed om te weten
- We herhalen de vergelijking in eerste instantie 1 jaar lang om de 2 maanden.
- Na dit jaar beslissen het OM en de politie of de automatische vergelijking van het DNA-profiel moet worden gestopt of worden doorgezet.
- Deze tweemaandelijkse vergelijking is ook interessant voor sporen in oudere zaken (van voor juni 2021) die eerder zonder resultaat zijn vergeleken in de DNA-databank. Op aanvraag worden ook deze sporen periodiek vergeleken.
Het DNA van een persoon bevat overeenkomsten met het DNA van zijn of haar verwanten. Geeft de vergelijking van een DNA-profiel van een spoor geen overeenkomst met dat van een persoon in de DNA-databank? Dan is het mogelijk in de databank te zoeken naar een eerstegraads verwant:
- Het softwareprogramma van de databank zoekt dan naar DNA-profielen met veel of met bijzondere overeenkomsten met het DNA-profiel van het spoor.
- We noemen dit ook wel familial searching. Dit is sinds 2012 toegestaan bij ernstige delicten.
Voor verwantschapsonderzoek is een opdracht nodig. De rechter-commissaris kan de officier van justitie machtigen of zelf de opdracht geven.
Rapportage
Na de evaluatie ontvang je een deskundigenrapport. Hierin lees je of en in welke mate de onderzoeksresultaten beter passen bij de ene dan bij de andere hypothese, en de bijbehorende bewijskracht. De bewijskracht is afhankelijk van de gekozen hypothesen, aannamen en overige gebruikte contextinformatie.
Vraag een themasessie aan
Werk je in de strafrechtketen? En wil je samen met je collega’s in een uur worden bijgepraat over deze nieuwe mogelijkheden? Onze deskundigen komen graag bij je langs voor een presentatie.
Vul het aanvraagformulier in en geef aan in welk onderwerp je bent geïnteresseerd. Na je aanvraag neemt een opleidingsadviseur van de afdeling Deskundigheidsbevordering contact met je op om de sessie in te plannen.
'Meer zoekmogelijkheden Nederlandse DNA-databank voor strafzaken' is één van de onderwerpen waarover onze deskundigen presentaties geven. De andere onderwerpen vind je op de pagina Themasessies op locatie